27.03.2016

İLK PATENT NE ZAMAN ALINDI PATENTİN TARİHÇESİ









İLK PATENT NE ZAMAN ALINDI?
PATENTİN TARİHÇESİ

Amerika'nın verilmiş ilk patenti

İlk patentin Venedik’te mi, Floransa’da mı yoksa İngiltere’de mi verildiği konusunda kesin bir görüş birliği bulunmamaktadır.

Kimine göre, Floransa Cumhuriyeti’nde 1421 yılında ünlü mimar ve mucit Filippo Brunelleschi’ye, ünlü mimari eseri Duomo of Florence’e Carraran mermeri taşımak için tasarladığı gemisi için verilen belge ilk gerçek patenttir. Kimine göre ise ise Kral 6. Henry tarafından 1449 yılında John Utyman’a Venediklilerin kullandığı ama İngiltere’de daha önce bilinmeyen bir cam yapım süreci için 20 yıllık koruma sağlayan belgedir.

Kısacası ilk patenti belli bir ülkeye mal etmek olanaklı değildir. Fakat herkesin üzerinde görüş birliğine vardığı ilk patent yasası, Venedik Cumhuriyeti’nin 19 Mart 1474’te kabul ettiği patent yasasıdır.

Patentin sistematikleşmesinde ve yasalaşmasında ise Sanayi Devrimi’ni ilk gerçekleştiren ülke olması nedeniyle İngiltere’nin öncü bir rol üstlendiğini görebiliriz. Hatta kimilerine göre, yeni bir teknolojiyi İngiltere’ye getiren ya da geliştiren kişilere bu buluşunu belirli bir süre kullanma hakkı tanıyan ve 14. yüzyılda İngiltere’de verilen patent belgeleri (Letters Patent) ilk patentlerdir. Suiistimallere karşı, 1623 yılında çıkarılan “Tekeller Yasası” ile buluşlara bazı sınırlamalar getirilir, buluşlardan kaynaklanan haklar 14 yıl süre ile sınırlanır.

Günümüzde modern patent yasalarının temelini oluşturan Tekeller Yasası, çok uzun yıllar boyunca herhangi bir değişiklik görmeden yürürlükte kalır. 1790 yılında ABD’de patent yasası yürürlüğe girer. Hemen ardından Fransa’da 1791 yılında patent kanunu yasalaşır.  Dünyanın diğer ülkelerinde patent yasalarının yürürlüğe girmesi için daha bir süre beklemek gerekecektir.

Teknolojik gelişmeler baş döndüren bir hız kazanırken, dünyanın diğer ülkelerinde birer birer patent yasaları çıkmaya başlar. 1815’te Rusya, 1864’te İtalya, 1877’de Almanya ve 1885’te Japonya’da, kendine özgü yanlarıyla patent yasaları yürürlüğe girer.

Osmanlı’nın da yaşanan gelişmelere ayak uydurması fazla sürmez. 1871 yılında “Eşya-i Ticariyeye Mahsus Alamet-i Farikalara Dair Nizamname” ve 1879 yılında “İhtira Beratı Kanunu” marka ve patent konularında ülkemizde patent konusunda atılan ilk adımlar olur.  Diğer önemli bir adım ise 1965 yılında yürürlüğe giren 551 sayılı “Marka Kanunu” dur. Üzerinde yapılan ufak değişikliklerle bu yasalar 1994 yılına kadar geçerliliğini sürdürür. 24 Haziran 1994 tarihinde, 544 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan Türk Patent Enstitüsü sınaî mülkiyet hakları alanında bir dönüm noktası olmuştur.


Türkiye’de alınan ilk yerli patent ürünü eczacı Necip Akar’ın kendi adıyla ürettiği Necip Diş Macunu ürünüdür.Necip Akar ayrıca Türkiye'nin ilk yerli sabunu olan Puro Temizlik Sabunu`nu, ülkeyi saran grip hastalığına karşı tek tabletlik Gripin adlı ilacı ve ilk yerli temizleme tozu olan "Fay" üretmiştir.

Designed by Templateism.