24.03.2016

ASANSÖR KİM TARAFINDAN NEREDE NASIL İCAT EDİLDİ?









ASANSÖR

Asansörün Tarihsel Gelişimi

Asansörden ilk bahseden Romalı mimar Vitruvius’tur. Vitruvius ilk asansörü Arşimed’in kurduğunu söyler (M.Ö. 236).

Sonraki dönemlerde bazı kaynaklara göre asansörler kenevir halatlar üzerindeki faytonlardır ve insan ya da hayvanlar tarafından sürülürler. Bu tür asansörlerin Mısır’daki Sina manastırına kurulduğu düşünülmektedir.

1743 senesinde Kral 15. Louis için asansör yapılmıştır. O dönemde asansörler için uçan iskemle ismi verilmişti. Bu asansör ağırlık denge sistemi ile hareket etmekte ve insan gücü ile çalışmaktaydı.

1793 yılında Ivan Kulibin Saint Petersburg’un Kış Sarayı için bir vidalı kaldırma mekanizması tasarlamıştır. 1816 yılında Moskova’nın bir köyünde Arkhangelskoye adlı ana binaya bir asansör kurulmuştur. Londra’da 1823’te “yükseltilen oda” ortaya çıkmıştır.

New York’lu Henry Waterman 1850 yılında asansör için “sabit halat sistemini” üretmesi tanınır. 1853’te Elisha Otis kablonun kopması durumunda boşluğa düşme ihtimalini ortadan kaldıran güvenlikli bir asansör tasarlar.

Güvenlikli donanımı olan buhar gücüyle çalışan ilk asansör 1853 te Elisha Graves Otis adlı bir Amerikalı tarafından bulundu. Bu asansörün tasarımı günümüzde kullanılan asansörlere benzer. Asansörün hızlı inişlerine önlem olarak yönlendirici bir cihaz bulan Otis, bu cihazı 1854 yılında New York’ta Crystal Palace’daki fuarda sergiler.

İlk yolcu asansörü 3 Mart 1857 tarihinde New York’ta 488 Broadway’de kuruldu.

1874’te J.W. Meaker asansör kapılarının güvenilir bir şekilde açılıp kapandığı bir yöntem buldu.

İlk elektrikle çalışan asansör 1878 yılında Werner von Siemens tarafından üretildi. Elektronik asansörlerin güvenilirliği ve hızı ise Frank Sprague tarafından geliştirildi.

Yüksek hızlı ilk grup asansörler de yine New York’ ta, 1879 yılı Eylül ayında Otis Elevator Co. tarafından Boreel binasına yerleştirildi. Bu asansörler, aynı anda hareket eden dört birimden oluşuyorlardı.

Havadan elektrikli telli asansör 1889 yılında icat edilerek kullanılmıştır.

1894’te asansöre düğmeli kumanda âleti konulmuştur.


1929’da Clarence Conrad Crispen ilk konut asansörünü üretti.

Türkiye’de Asansör

Türkiye'de ilk asansör, 1892 yılında İstanbul’da Pera Palas Oteli'ne yapılmıştır. Fransız Mimar Alexander Valley tarafından inşa edilen bu asansör, 5 kişi/400 kg kapasiteli olup günümüzde hala kullanılmaktadır. Pera Palas Oteli'ndeki bu asansör, 1892 Ekiminde, Paris'ten istanbul'a Orient Express treni ile gelen yolcular için inşa edilmişti.



Türkiye'nin ikinci asansörü ise 1907 yılında İzmir’de Nesim Levi tarafından yaptırılmıştır, ilk yıllarda buhar gücü ile çalışan asansör uzun yıllar hizmet verdikten sonra kullanılmamış ve İzmir Büyükşehir Belediyesi'ne bağışlanmıştır.

Türkiye'ye gelen ilk asansör şirketi, İsviçreli Schindler firmasıdır. 1947 yılında Schindler'in Türkiye temsilciliğini alan Vehbi Koç'un kayınbiraderi Emin Aktar, Türkiye'de asansörün yaygınlaşmasında önemli rol oynamıştır.

Designed by Templateism.